۷- آیات ۳۷ تا ۴۳
صفی علیشاه
از مجموعه: تفسیر منظوم قرآن کریم
وَ مِنْ آیٰاتِهِ اَللَّیْلُ وَ اَلنَّهٰارُ وَ اَلشَّمْسُ وَ اَلْقَمَرُ لاٰ تَسْجُدُوا لِلشَّمْسِ وَ لاٰ لِلْقَمَرِ وَ اُسْجُدُوا لِلّٰهِ اَلَّذِی خَلَقَهُنَّ إِنْ کُنْتُمْ إِیّٰاهُ تَعْبُدُونَ (۳۷) فَإِنِ اِسْتَکْبَرُوا فَالَّذِینَ عِنْدَ رَبِّکَ یُسَبِّحُونَ لَهُ بِاللَّیْلِ وَ اَلنَّهٰارِ وَ هُمْ لاٰ یَسْأَمُونَ (۳۸) وَ مِنْ آیٰاتِهِ أَنَّکَ تَرَی اَلْأَرْضَ خٰاشِعَةً فَإِذٰا أَنْزَلْنٰا عَلَیْهَا اَلْمٰاءَ اِهْتَزَّتْ وَ رَبَتْ إِنَّ اَلَّذِی أَحْیٰاهٰا لَمُحْیِ اَلْمَوْتیٰ إِنَّهُ عَلیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (۳۹) إِنَّ اَلَّذِینَ یُلْحِدُونَ فِی آیٰاتِنٰا لاٰ یَخْفَوْنَ عَلَیْنٰا أَ فَمَنْ یُلْقیٰ فِی اَلنّٰارِ خَیْرٌ أَمْ مَنْ یَأْتِی آمِناً یَوْمَ اَلْقِیٰامَةِ اِعْمَلُوا مٰا شِئْتُمْ إِنَّهُ بِمٰا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ (۴۰) إِنَّ اَلَّذِینَ کَفَرُوا بِالذِّکْرِ لَمّٰا جٰاءَهُمْ وَ إِنَّهُ لَکِتٰابٌ عَزِیزٌ (۴۱) لاٰ یَأْتِیهِ اَلْبٰاطِلُ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ لاٰ مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِیلٌ مِنْ حَکِیمٍ حَمِیدٍ (۴۲) مٰا یُقٰالُ لَکَ إِلاّٰ مٰا قَدْ قِیلَ لِلرُّسُلِ مِنْ قَبْلِکَ إِنَّ رَبَّکَ لَذُو مَغْفِرَةٍ وَ ذُو عِقٰابٍ أَلِیمٍ (۴۳)
و از آیتهایش شب است و روز و آفتاب و ماه و سجده مکنید مر آفتاب و نه مر ماه را و سجده کنید مر خدایی را که آفرید آنها را اگر هستید او را میپرستید (۳۷) پس اگر سرکشی کنند پس آنان که نزد پروردگار تواند تسبیح میکنند مر او را بشب و روز و ایشان ملول نمیشوند (۳۸) و از آیتهایش اینکه تو میبینی زمین را فرسوده افسرده پس چون فرو فرستم بر آن آب را حرکت کند و افزونی پذیرد بدرستی که آنکه زنده گردانید آن را هر آینه زنده کننده مردگانست بدرستی که او بر همه چیز تواناست (۳۹) بدرستی که آنان که میل بباطل میکنند در آیتهای ما پوشیده نمیباشند بر ما آیا پس کسی که انداخته شود در آتش بهتر است یا کسی که بیاید ایمن روز قیامت بکنید آنچه خواستید بدرستی که او بآنچه میکند بیناست (۴۰) بدرستی که آنان که کافر شدند بآن ذکر چون آمد ایشان را و بدرستی که آن هر آینه کتابیست گرامی (۴۱) نیاید آن را باطل از میانه دو دستش و نه از پس سرش فرو فرستادنیست از درست کار ستوده (۴۲) گفته نمیشود مر تو را مگر آنچه بحقیقت گفته شد مر رسولان را پیش از تو بدرستی که پروردگار تو هر آینه صاحب آمرزش است و صاحب عقوبت پردرد (۴۳)
وز نشانی های او روز است و شب
و آفتاب و ماه در دور طلب
سجده نارید آفتاب و ماه را
زآنکه مخلوقند ایشان چون شما
زآن خدایی که شما را آفرید
سجده آرید ار که بپرستنده اید
پس بوند ار سرکش از پروردگار
ذیل قدرش را بننشیند غبار
فرقه ها هستند اندر نزد رب
از پی تسبیح او در روز و شب
این چنین پیوسته دارند اشتغال
هم نگیرند از عبادت ها ملال
وز علامتهای او اندر وقوع
اینکه می بینی زمین را با خشوع
خشک و بس پژمرده بفرستیم باز
آب بر وی آید اندر اهتزاز
منفتخ گردد برآید چون خمیر
روید از وی لاله و گل ناگزیر
آنکه کرد احیاء زمین مرده را
زنده سازد مردگان را ز اقتضا
او به احیاء و اماته قادر است
هم به هر چیزی که بر وی ظاهر است
دارد اعنی قابلیّت بر ظهور
پس ز کلک مشیتش یا بد صدور
وآن کسان که منحرف ناگه شوند
اندر آیتهای ما وز ره شوند
مختفی بر ما نگردند از یقین
در اباطیل این گروهند ملحدین
بشنویم اقوالتان را سر به سر
وآن کلام لغو و گفت بی ثمر
آن کس آیا که شود انداخته
ناگهان در آتش پرداخته
هست بهتر یا کسی کو بی ستیز
ایمن آید ز آتش اندر رستخیز
هر چه خواهید آن کنید از ناگزیر
حق بر اعمال شما باشد بصیر
نگروید آن کو به ذکر آمد چو آن
سویشان یعنی کتاب از آسمان
ذکر یعنی بهترین اندر پسند
بهر یاد است این کتاب ارجمند
یا عزیز از روی حجت در نظر
کش به اتیان نیست قادر از بشر
ناید او را باطلی از پیش و پس
کس به ابطالش ندارد دسترس
در وی اعنی آنچه فرموده است حق
نیست نقص از حکم بعد و ماسبق
هست نازل از خدای بی ندید
بر مصالح کو حکیم است و حمید
می نگویند این معاند کافران
بر تو الاّ آنکه بر پیغمبران
گفته اند از پیش ارباب هلاک
پس مباش از گفتشان اندوهناک
زآنکه ربّت بی سئوال و بی جواب
صاحب آمرزش است و ذو عِقاب